English
نما آهنگ ها
رباعیات خیام
اكنون كه ز خوشدلي بجز نام نماند
يك همدم پخته جز مي خام نماند
دست طرب از ساغر مي باز مگير
امروز كه در دست بجز جام نماند!

ايكاش كه جاي آرميدن بودي
يا اين ره دور را رسيدن بودي
كاش از پي صد هزار سال از دل خاك
چون سبزه اميد بردميدن بودي!
تک آهنگ ها

حکیم عمر خیام نیشابوری | مقالات ادبی

خیام از نگاه علامه جعفری
به دلیل شهرت عالم‌گیر حکیم عمر خیام، کتاب‌ها، رساله‌ها و مقاله‌های بسیاری درباره وی به تحریر درآمده است، اما در غالب این آثار عمدتاً به جنبة شاعری و رباعیات او پرداخته شده و بعد فلسفی، کلامی و مذهبی تالیفات او مغفول مانده و یا به صورت بایسته مورد بررسی و تحلیل قرار نگرفته است.
افسوس که بی فایده فرسوده شدیم
غیاث الدین عمر خیام نیشابوری دیگر «لسان الغیب» یا «شاعر شیرین سخن» نیست‌ که آثار گرانقدرشان دستمایه طبع آزمایی‌های‌ هر علاقه‌مندی به تصحیح و تحشیه و شرح‌ ابیات شود. وجه مهم کار خیام، اندیشه‌ورزی‌های‌ چون و چراجویانه در باب مفاهیم کلانی چون‌ هستی، خدا، سرنوشت و...است و این چیزی جز سرودن چند رباعی است.
آرامگاه خیام
بنای اصلی آرامگاه در محوطه‏ ای قرار گرفته که گرداگرد آنرا ده دهنه‏ به شکل خیمه (گویا برای آنگه می‏ گویند پدر خیام خیمه‏ دوز بوده) با سنگ رگی ساخته‏ اند و در دهان هر خیمه حوضچهء کاشی‏ ای‏ است که از لولهء باریکی آب به درون آن می‏ریزد. طرف چپ راهی که به آرامگاه می‏رسد، کتابخانه‏ و قرائت خانه‏ ای درست کرده ‏اند و آشپزخانه‏ و چند اطاق با حمّام و لوازم.
صادق هدایت و ترانه‌های خیام
ترانه‌های خیام دارای یک مقدمه و سه بخش است. هدایت در مقدمۀ کتاب، روش کار خود را توضیح داده، در دو بخش دیگر به معرفی «خیام فیلسوف» و «خیام شاعر» پرداخته و در بخش پایانی کتاب نیز 143 ترانه گزیدۀ خیام را که به گمان خود اصیل تشخیص داده، تحت هشت موضوع کلی درج کرده است.
خیام‏ عارف یا کافر؟
هدف این مقاله بررسی عرفان خیام است. به عبارتی دیگر اصولا آیا خیام به عرفان اعتقاد دارد؟ آیا مباحث عرفانی در مجموعه‏ ی‏ اشعارش وجود دارد؟ و برهیمن اساس مبحث فوق به بررسی‏ جلوه‏ های گوناگون عرفان در ترانه‏ های خیام می‏ پردازد.
خیام‏ و عبور از عصر تجدد
اگر در آثار شاعران و نویسندگان عصر جدید جامعهء ایران جست‏ و جو کنیم به راحتی می‏توانیم میزان تأثیرپذیری آنها را از متفکران جامعهء پیش از عصر تجدد بسنجیم. به خصوص تأثیر چند تن از حکیمان شاعر مانند عمر خیام که موقعیت و فکری منحصر به فردی در جامعهء سنتی‏ ایران دارد.
خیام و فردوسی
در زبان ما خیّام نامدارترین سرایندهء بی‏ اعتباری دنیا شناخته شده، ستایشگر شراب و هوادار اغتنام وقت. لیکن ابیاتی که بر زبان خیّام جاری گردیده (حتی‏ اگر با رباعیات منسوب به او را نیز بر آنها بیفزائیم) باز تعداد آنها به مراتب کمتر خواهد بود از ابیاتی که در همین زمینه در سراسر شاهنامه پراکنده است.
خیام اندیشمند
خیام یکی از مشاهیر علمی- ادبی جهان از قرن 11م است. او با جهانبینی و روش علمی و روحیات و شخصیت انسانی، نمونه یک شهروند جهانی برای تمام فصول تاریخ است. استعداد، وجدان، تخیل، پشتکار، خوش بینی، مطالعات، خردگرایی، اخلاق، عناصر تشکیل دهنده ی 80 سال زندگی خلاق او بودند.
رباعیهای اصیل خیام
اطلاع ما بر احوال عمر خیام شاعر و فیلسوف و ریاضی دان بدان حد و پایه رسیده است که هرگونه توهم دربارة شخصیت دوگانه یا تردید نسبت به شعر و شاعری او را منتفی بدانیم. ولی آنچه تا کنون به تحقق نپیوسته است شمارش صحیح رباعی های منتسب به اوست که قدر متقن کمتر از 54 نیست.
حکیم عمر خیام نیشابوری
می‌دانید که خیام شخصیت خاصی است در ادبیات پارسی، خاصّ از این جهت که هم شاعر است. هم نیست. بیشتر عالم شناخته شده. در زمان خود به این عنوان معروف بوده است. گذشته از آن درست روشن نیست که چه تعداد رباعی گفته و یا اصلاً این رباعی‌های منسوب به او تا چه مقدار به او مربوطند. چنانکه می‌بینیم چند سوال و ابهام در برابر نامش هست.
خبرنامه
كتاب شناسي



تحلیل شخصیت خیام
پدیدآورنده: محمد تقی جعفری تبریزی
ناشر: تهران، کیهان - 1364
تعداد صفحه: 365
ادامه
خیام پژوهان

ادوارد فیتزجرالد